บันทึกงานเสวนาและแถลงข่าว | ชะตากรรมของคนจน ชนบทล่มสลาย ภายใต้อุ้งมือธนาคารโลก และ ไอเอ็มเอฟ

เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2569 สมัชชาคนจนซึ่งเป็นองค์กรสมาชิกของลาเวียคัมเปซินาในประเทศไทย จัดเวทีเสวนาและแถลงข่าว ณ สมาคมผู้สื่อข่าวต่างประเทศแห่งประเทศไทย (FCCT) กรุงเทพฯ ในนามของสมาชิกลาเวียคัมเปซินาทั้งหมด เราจได้นำเสนอข้อกังวลของชุมชนชนบททั่วโลกต่อการขยายอำนาจของทุนและกลไกทางการเงินในระบบเศรษฐกิจ (financialization) และนโยบายเสรีนิยมใหม่ที่ธนาคารโลกและไอเอ็มเอฟผลักดัน พร้อมประกาศ 6 ข้อเรียกร้อง เพื่อยุติวิกฤตหนี้และสร้างอธิปไตยทางอาหาร

อย่างที่ทุกคนทราบกันดีว่าระหว่างวันที่ 12 – 18 ตุลาคม ธนาคารโลกและกองทุนการเงินระหว่างประเทศ (ไอเอ็มเอฟ หรือ IMF) จะจัดการประชุมประจำปีที่กรุงเทพฯ การประชุมของสองสถาบันที่รู้จักกันในนาม “ฝาแฝดเบรตตันวูดส์” 

ทว่าครั้งนี้ เกิดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์อันน่าหนักใจทั่วโลก ตามข้อมูลขององค์การการค้าและการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNCTAD) ประชากรครึ่งหนึ่งของโลกกำลังได้รับผลกระทบจากภาระหนี้อันหนักหน่วงที่รัฐบาลซึ่งมาจากการเลือกตั้งของตนก่อไว้กับสถาบันการเงินระหว่างประเทศเหล่านี้ ประเทศส่วนใหญ่ในกลุ่มโลกใต้ (Global South) ใช้เงินชำระหนี้มากกว่างบประมาณที่จัดสรรให้สวัสดิการสาธารณะและระบบหลักประกันทางสังคม ประเทศที่เป็นลูกหนี้ของไอเอ็มเอฟและธนาคารโลกยังถูกบีบให้เดินตามแนวทางเศรษฐกิจตลาดเสรี โดยอ้างความจำเป็นของมาตรการรัดเข็มขัดเพื่อลดทอนสวัสดิการสาธารณะและหลักประกันทางสังคมอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันก็ผลักดันการแปรรูปกิจการของรัฐให้เป็นของเอกชน การลดกฎระเบียบกำกับดูแล และการลดหรือถอนการลงทุนของรัฐ นโยบายเหล่านี้สร้างผลกระทบอย่างรุนแรงต่อชนชั้นแรงงานทั้งในชนบทและในเมือง ซึ่งต้องแบกรับปัญหาเงินเฟ้อและราคาอาหาร เชื้อเพลิง และปุ๋ยที่สูงขึ้นอยู่แล้ว 

อีกทั้งยังถูกซ้ำเติมด้วยความปั่นป่วนจากสงครามที่ไม่สิ้นสุดและภัยพิบัติจากวิกฤตสภาพภูมิอากาศ ความทุกข์ยากนี้สะท้อนผ่านระดับหนี้ครัวเรือนที่สูงจนน่าวิตกในชุมชนชนบททั่วโลก รวมถึงประเทศไทย ผู้คนติดอยู่ในวงจรหนี้ที่ยืดเยื้อ และสถานการณ์ก็ยิ่งเลวร้ายลงเมื่อเวลาผ่านไป

ลาเวียคัมเปซินาไม่อาจนิ่งเฉยต่อความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่กำลังสั่นคลอนโลก